RECENZJE I NOWOŚCI WYDAWNICZE
"Przegląd
Anarchistyczny"
numer 6, jesień/zima - 2007/2008 r.
Cena 15 zł, 192 str. B5
Pismo do tej pory ukazywało się pod tytułem "Biuletyn Poznańskiej Biblioteki Anarchistycznej".
Upadek marksizmu w sferze politycznej i kompromitacja praktycznej realizacji idei "dyktatury proletariatu", pociągnęły za sobą ogromne przeobrażenia na płaszczyźnie kulturowej. Ideolodzy systemu kapitalistycznego, mogli więc ogłosić "koniec historii", ruch rewolucyjny został wyrugowany nie tylko w sensie fizycznym, zniknął również z ludzkich umysłów. Oczywiście opór wobec brutalnego wyzysku i eksploatacji nie zniknął. Przybiera on jednak formy, które nie mogą zakwestionować globalnej ideologii neoliberalnej. Z jednej strony mamy więc religijny i narodowy fundamentalizm, stanowiące substytuty walki rewolucyjnej, z drugiej pojedyncze wybuchy klasowej wściekłości w postaci zamieszek i strajków. Pasja niszczenia nie przekłada się jednak zawsze na konkretne zmiany społeczne.
Podejmujemy tematykę marksizmu, gdyż na jego przykładzie można w najpełniejszy sposób odpowiedzieć na pytania dotyczące dzisiejszych strategii na rzecz radykalnej zmiany społecznej. Czy marksizm, a szczególnie jego nowoczesne rewizje, mają nam w tym względzie coś do zaproponowania?
Szczegóły
dot. treści i pełny spis na stronie Poznańskiej
Biblioteki Anarchistycznej
Michael
Albert
Ekonomia uczestnicząca. Życie po kapitalizmie
Michael Albert jest amerykańskim ekonomistą i działaczem alterglobalistycznym, a także jednym z twórców koncepcji "ekonomi uczestniczącej". Książka "Ekonomia uczestnicząca. Życie po kapitalizmie", jest pierwszą jego pełną pracą opublikowaną w języku polskim.
Jak stwierdził John Maynard Keynes, brytyjski laureat nagrody Nobla z ekonomii: "[Kapitalizm] nie jest sukcesem. Nie jest inteligentny, nie jest piękny, nie jest słuszny, nie jest moralny - i nie dostarcza dóbr. Krótko mówiąc, nie lubimy go i zaczynamy nim gardzić. Kiedy jednak zaczynamy się zastanawiać, czym go zastąpić, ogarnia nas zakłopotanie". Zmniejszenie tego zakłopotania to jeden z celów niniejszej książki.
Jak pisze Albert: "Na całym świecie kapitalizmowi towarzyszą upokorzenia, uprzedmiotowienie ludzi i głód. Nikt rozsądny temu nie przeczy, ale nawet większość z tych, którzy gardzą kapitalizmem, obawia się, że bez niego może być jeszcze gorzej. Choć niektórzy z pewnością uważają kapitalizm za odpychający, to niewielu posiada jakąś alternatywę." Stąd ruchy, grupy czy organizacje alterglonbalistyczny czy lewicowe, dostrzegające niesprawiedliwości systemu kapitalistycznego, poruszają się najczęściej w obrębie jego logiki, powtarzając liberalne slogany o "dobrodziejstwach wolnego rynku". Zdają się oni jednak, nie dostrzegać faktu, że negatywne strony kapitalizmu nie są jedynie "wypadkami przy pracy", które można "naprawić" bez naruszania jego podstaw. Michael Albert w swojej książce nie pozostawia wątpliwości: nie da się usunąć skutków, bez likwidacji przyczyn.
Główną wartością książki, jest fakt, że nie skupia się ona jedynie na krytyce systemu kapitalistycznego, ale kreśli praktyczną alternatywę wobec niego, zgodnie z tezą, że "to, co człowiek stworzył, może zmienić - feudalizm nie był wieczny, niewolnictwo nie było wieczne, kapitalizm też nie jest wieczny". Albert nie popada przy tym w naiwny utopizm, pokazując raczej możliwości praktycznej realizacji wizji gospodarki uczestniczącej, niż formułując sztywny program, wymagający spełnienia nierealnych żądań. To gospodarka ma się dostosować do człowieka, a nie na odwrót.
Książka, choć dotyczy kwestii ekonomicznych, jest pisana językiem zrozumiałym odwołując się do przykładów z życia codziennego. Wiele z nich wynika z realnych doświadczeń, gdyż inicjatywy ekonomiczne oparte o zasady gospodarki uczestniczącej istnieją już dziś w wielu miejscach na świece.
Książkę Alberta powinien przeczytać każdy, któremu bliskie są ideały: sprawiedliwości, samorządności, różnorodności i solidarności, które Albert stawia jako podstawy ekonomii uczestniczącej.
A "to, co stanie się ostatecznie z wizją, zależy od działalności ruchu. To nie książki decydują o tym, jak jest ona wykorzystywana, ale ci, którzy je czytają, oraz zmieniają, wprowadzają w życie i wykorzystują to, co książki prezentują."
Obecnie na całym globie rośnie niezadowolenie z sytuacji społeczno-ekonomicznej oraz wyborów narzucanych przez panujące instytucje. Wzywa się do zmian, począwszy od niewielkich reform po dalekosiężne przemiany. W książce Michaela Alberta o ekonomii uczestniczącej znalazł się bardzo treściwy program przemian społecznych; wizja czerpiąca z bogatej tradycji myśli i praktyki wolnościowej lewicy i ruchów społecznych, uzupełniona jednak o nowe pomysły i krytyczne analizy oraz sposoby wprowadzenia konstruktywnych alternatyw. Tematy zawarte w tym dziele wymagają uwagi, dyskusji i działania.
Noam
Chomsky
Cena:
30 zł
Seria: Teorie oporu
ISBN 978-83-923977-5-5
Format 148x210 mm, 324 str.
Rok wydania 2007
Oprawa miękka
Tłumaczenie: Iwo Czyż
"Autonomia
robotnicza"
Cena 13 zł
Seria "anarchizm idee praktyka"
Poznań 2007 r., 141 str., format: A5, oprawa miękka lakierowana
ISBN: 978-83-923977-4-8
Książka bardzo szeroko traktuje "autonomii robotniczej", poruszając
wiele różnorodnych wątków: badania robotnicze, analizę składu klasowego,
krytykę organizacji partyjnych i związkowych, taktykę akcji bezpośredniej,
kwestie uznania itd. Zaprezentowany w niej materiał jest potrzebnym
głosem w dyskusji na temat teorii i praktyki radykalnego ruchu pracowniczego.
Koncepcje walki, a także postulaty polityczne, nie mogą zostać "wniesione"
czy "narzucone" klasie pracowniczej z zewnątrz, ale muszą
zostać wypracowane w jej wnętrzu. Pracownicy nie są bezkształtną masą,
którą można formować na wzór takich czy innych ideologicznych koncepcji.
W tym kontekście staje się oczywistym, że to nie ruch pracowniczy ma
wyrażać dążenia anarchistów, ale dokładnie odwrotnie. Potwierdza to
historyczna perspektywa, w której - ruch anarchistyczny wyrasta z emancypacyjnych
dążeń ruchu pracowniczego. To nie robotnicy "nie dorośli"
do anarchistycznych ideałów, to raczej anarchistyczna teoria i praktyka
ugrzęzła w niezrozumiałych dla robotników "wymysłach", pozostających
współcześnie bez żadnego odniesienia społecznego. Konsekwencją tego
pojawiające się sprzeczności, konflikty, ideowy dyskomfort powinny być
wykorzystane w celu odrzucenia dogmatycznych gorsetów i otwarcia się
na nową dyskusję i działanie.
Spis treści:
Krzysztof
Król - Słowo wstępne
Redakcja "Wildcat" - Renesans Operaismo
Patrick Cuninghame - Przyszłość depcze nam po piętach. Autonomia i Autonomistyczne
Ruchy Społeczne we Włoszech lat 70.
Grupa "Kolinko" - Teoria składu klasowego
Harry Cleaver - Cyrkulacja walk jako forma organizacji
Grupa "Wicked Messengers" - Polityka w pierwszej osobie. Autonomiczny
ruch pracowniczy we Włoszech
Alfredo M. Bonanno - Autonomia po Marksie
Kronstadt Edition - Poza związkami zawodowymi
Kronstadt Edition - Rady robotnicze, samorząd i rozwój autonomii
Grupa "Kolinko" - Kolejny krok
Jarosław Urbański - Poza reżimem pracy i ideologii
Rafał
Górski "Bez państwa. Demokracja uczestnicząca w działaniu"
Cena 25 zł
Wydawnictwo: Ha! art
Kraków 2007 r., 250 str., oprawa miękka
ISBN 83-89911-76-6
Nowa książka Rafała Górskiego jest ważnym przyczynkiem w dyskusji dotyczącej celów i praktyki ugrupowań antysystemowych. Książka podzielona jest na 3 główne działy: "Polityka bez polityków" opisuje różne formy partycypacji w obszarze samorządów lokalnych na całym świecie, zarówno tych, w których inicjatorem jest władza, jak i tych działających w warunkach rewolucyjnych. "Demokracja pracownicza" ukazuje zależności pomiędzy strajkiem czynnym i samorządem pracowniczym. Dział trzeci dotyczy działania wymiaru sprawiedliwości i możliwości jego przekształcenia w wolnościowym kierunku. Książka jest lekturą obowiązkową dla każdego anarchisty, a także dla tych, którzy o anarchizmie jeszcze nie słyszeli...
W listopadzie 2006 roku u Rafała Górskiego zdiagnozowano raka. Dochód z książki "Bez państwa" przeznaczony zostanie na jego leczenie.
Spis treści:
WSTĘP: Jan Sowa - Bez państwa czyli jak zdemokratyzować demokrację
POLITYKA
BEZ POLITYKÓW. Demokracja uczestnicząca i walki społeczne w samorządach
lokalnych.
- Po odejściu od urny reklamacja nie jest uwzględniana.
- Przy urnie czy na zebraniu?
- Realutopia w Porto Alegre
- Hydrodemokracja w stanie Rio Grande do Sul
- Partycypacja wyceniona na 30 zł (Zabierzów, Polska)
- Partyzancka samorządność (Chiapas, Meksyk)
- Demokracja uczestnicząca i anarchizm
- Samorząd jako permanentna opozycja. Anarchiści w Spezzano Albanese
- Krytyka demokracji uczestniczącej
DEMOKRACJA
PRACOWNICZA
- Demokracja pracownicza i strajk czynny
- Krytyka samorządności pracowniczej
- Nie ma samorządności bez solidarności (Wyborg, Rosja)
- Od kooperatywy do korporacji
- Komunalizacja zamiast prywatyzacji
- Rewolucja to więcej niż nowe procedury
SPRAWIEDLIWOŚĆ
BEZ PAŃSTWA. Od sądów ludowych do kryminologii radykalnej.
- Temida nie jest ślepa
- Monopol państwa przełamany
- Kwestia wyboru
- Geneza sprawiedliwości niepaństwowej
- Kryminologia radykalna
- Samorządność prawna wobec instytucji państwa
- I ty zostaniesz aresztowany
- Alternatywy wobec państwowego aparatu represji
NOAM
CHOMSKY "Polityka, anarchizm, lingwistyka"
Cena: 28 zł
Wydawnictwo: Oficyna "Trojka",
Poznańska Biblioteka Anarchistyczna
Poznań 2007 r.
254 str. A5, oprawa miękka lakierowana
ISBN 978-83-922180-7-4
Dla tych, którzy znają Chomskiego jedynie jako analityka mediów i krytyka polityki międzynarodowej, ta wszechstronna książka przedstawia jego studia nad lingwistyką, teorią anarchistyczną i radykalną krytyką polityczną.
NACLA Report of the Americas.
Więcej o książce: http://www.rozbrat.org/chomsky
Wolin
"Nieznana rewolucja. 1918 -1921"
Cena 28 zł
Wydawnictwo: Oficyna "Trojka",
Poznańska Biblioteka Anarchistyczna
Poznań 2007 r.
294 str. A5, oprawa miękka lakierowana
ISBN 978-83-923977-3-1
Wolin, jak jego towarzysz Machno, był jedną z najsłynniejszych postaci w rosyjskim ruchu anarchistycznym. Brał aktywny udział w rewolucjach 1905 i 1907 r. oraz działał w ruchu rewolucyjnym na emigracji. W 1905 r., jako eserowiec, był jednym z założycieli Rady Sankt Petersburga, a w 1917 r. wydawał Głos pracy (Gołos Truda), czołową anarcho-syndykalistyczną gazetę okresu rewolucji. Podczas wojny domowej pomagał zakładać organizację Nabat na Ukrainie, wydawał jej pismo (Alarm - Nabat), oraz odegrał istotną rolę w ruchu partyzanckim dowodzonym przez Machno.
Książka Wolina jest najważniejszą anarchistyczną historią Rewolucji Rosyjskiej. Została napisana przez naocznego świadka, który sam brał aktywny udział w wydarzeniach, które opisuje. Podobnie jak historia Rewolucji Francuskiej napisana przez Piotra Kropotkina, praca ta odkrywa coś, co autor nazywa "nieznaną rewolucją", tzn. społeczną rewolucją ludową, która jest czymś innym niż bolszewicki zamach stanu. W ocenie Wolina Rewolucja Rosyjska była czymś więcej niż tylko historią Kiereńskiego i Lenina, socjaldemokratów, eserowców, czy nawet anarchistów. Była eksplozją masowego niezadowolenia, ale także masowej, twórczej, fundamentalnej, spontanicznej, nie-politycznej, prawdziwie społecznej rewolucji, takiej, jaką przewidywał Bakunin pół wieku wcześniej. Jej najbardziej uderzającą cechą była decentralizacja i rozproszenie władzy, spontaniczne uformowanie autonomicznych komun i rad, oraz rozwój samorządu robotniczego w miastach i na wsi.
Ze wstępu Paula Avricha
Jarosław
Urbański "Odzyskać miasto. Samowolne osadnictwo, skłoting, anarchitektura."
Cena 6 zł
Seria "anarchizm idee praktyka"
Poznań 2005 r., 70 str., format: A5, oprawa miękka lakierowana
ISBN: 83-922180-4-3
Kolejna broszura z serii: "Anarchizm. Idee. Praktyka." poświęcona
jest zagadnieniom miasta z perspektywy zarówno architektury, planowania
przestrzennego, jak taż socjologii. Jest to opowieść o ruchach społecznych
starających się "odzyskać", utracone na rzecz władzy i biznesu,
"tereny miejskie": budując real-utopie, gdzie życie rządzi
się innymi regułami; wpływając na procesy decyzyjne poprzez udział w
demokracji uczestniczącej; otwarcie buntując się przeciw polityce dyskryminacji
przestrzennej; wreszcie tworząc architekturę służącą potrzebom ludzi,
w tym bezdomnym, biednym, bezrobotnym, a nie elitom. To nie jest książka
o tym, co byłoby możliwe gdyby... to książka o tym, co już się stało.
O samowolny osadnictwie, skłotingu i anarchitekturze. Zapraszamy do
lektury... i działania.
"Anarchosyndykalizm.
Strajki, powstania, rewolucje 1892 - 1990"
Cena 18 zł
Wydawnictwo: Inicjatywa Pracownicza - Poznań
Poznań - Kraków 2006 r., 227 str. A5, oprawa miękka lakierowana
ISBN 83-923977-2-X
Książka "Anarchosyndykalizm. Strajki, powstania, rewolucje 1892 - 1990" to kompendium wiedzy o anarchistycznym ruchu związkowym, który przez ostatnie sto lat stara się dowieść swym działaniem, że możliwe jest prowadzenie walki o prawa socjalne bez konieczności odwoływania się do akcji politycznej (przejęcie władzy) i bez konieczności budowy biurokratycznych struktur we własnych szeregach.
Z drugiej strony ruch ten był świadom, że praktyka nie może się ograniczać jedynie do sfery ekonomicznej. Zdobyte prawa pracownicze i socjalne są, bowiem efektem walki toczonej zarówno przeciwko pracodawcom, jak i władzy w państwie.
Wśród kilkudziesięciu zebranych w książce artykułów, autorstwa różnych osób, znalazły się relacje dotyczące różnych działań. Zebrane razem teksty pokazuj praktyczną różnorodność zainteresowań ruchu anarchosyndykalistycznego, nieograniczających się jedynie do kwestii tradycyjnie przypisywanych związkom zawodowym czy ruchowi robotniczemu.
Piotr
Kropotkin "Pomoc wzajemna jako czynnik rozwoju"
Cena 18 zł
Wydawnictwo: Trojka, Poznańska Biblioteka Anarchistyczna
Poznań 2006 r., 230 str., oprawa miękka, druk
PIERWSZE WYDANIE OD 1945 ROKU!!! Pomoc wzajemna jako czynnik rozwoju jest jedną z najbardziej znanych prac Piotra Kropotkina. Pisał ją w Anglii, w okresie największej popularności teorii "socjaldarwinistów" Hobbesa i Huxleya, dla których ludzkość była, jak formułuje sam Kropotkin, "luźnym zbiorowiskiem istot zawsze gotowych do walki wzajemnej i ograniczonych w swych, instynktach tylko przez wpływ jakiejś władzy". Teorie te były normalnym odbiciem życia ówczesnej Anglii, która dzięki "wolnej konkurencji" podbijała świat. Obalenie tej teorii, teorii, którą dobitnie można scharakteryzować znanym powiedzeniem "człowiek człowiekowi wilkiem", stanowi istotny cel i treść pracy Kropotkina. W niniejszym wydaniu prezentujemy także dwie krótsze rozprawy Kropotkina, są to: Państwo i jego rola historyczna i Etyka Anarchistyczna. Całość poprzedzona została Przedmową autorstwa George Woodcocka, znanego amerykańskiego badacza anarchizmu.
WIECEJ O KSIĄŻCE:
"Samorządność pracownicza"
To
druga po "Demokracji uczestniczącej w samorządzie lokalnym"
broszura z cyklu "Anarchizm. Idee. Praktyka". Książka ta jest
zbiorem tekstów różnych autorów, ale jej cel jest jeden - pokazanie,
że w odniesieniu do kapitalistycznych stosunków pracy i zasad zarządzania,
możliwa jest alternatywa, gdzie pracownicy odzyskują całkowity lub częściowy
wpływ na własne miejsca pracy. Nawiązując do postulatu samorządów robotniczych,
sformułowanego w czasie rewolucji 1980 roku, domagającego się całkowitego
oddania w ręce załóg zakładów pracy, zdajemy sobie dziś sprawę, że zmiany
w gospodarce i strukturze zatrudnienia wymagają przeformułowania wielu
poglądów i zmuszają do dalszych dociekań i poszukiwań. Nie dajemy jasnych
i jednoznacznych recept. Nie sądzimy, aby na pytanie o przyszły sposób
organizacji życia gospodarczego istniała jedna odpowiedz. Wręcz przeciwnie,
tylko otwartość i pluralizm poglądów, w opozycji do dominacji neoliberalnej
doktryny, może zaowocować ekonomią podporządkowaną potrzebom ludzi i
środowiska naturalnego. Publikujemy tu, podobnie jak w przypadku poprzedniej
broszury, różne teksty, także należące do innych niż anarchistyczny
nurtów myślowych. Uważamy, że są lub mogą być one dla nas inspirujące.
Oprócz kwestii ogólnych, dotyczących emancypacji miejsc pracy, podjęliśmy
problem przejmowania zakładów pracy w ręce robotników, następnie spółdzielczości
pracy, a dalej partycypacji pracowników w zarządzaniu przedsiębiorstwami.
Takie podejście pozwala nam zaproponować w stosunku do poszczególnych
przypadków (np. różnych form własności) rozwiązania, które wspólnie
charakteryzują się tym, iż dążą do poszerzenia wolności jednostki w
miejscu pracy. Czasami będzie to tylko możliwość pośredniego wpływu
na losy zakładu, innym razem chodzi o całkowite przejęcie kontroli.
Za jednym razem będzie to tylko (?) sposób na zachowanie miejsc pracy,
innym razem odzyskanie przez pracowników godności wolnych wytwórców.
Choć ostatecznym naszym celem pozostaje gruntowna przebudowa stosunków
pracy, ważne jest abyśmy potrafili zaproponować rozwiązania praktyczne
i możliwe do realizacji w różnych warunkach.
Dzisiejszy ruch protestu pracowniczego poszukuje nowych rozwiązań i
idei. Powinien on naszym zdaniem zdążać w kierunku maksymalizacji demokracji
pracowniczej, poprzez samorządność robotniczą, spółdzielczość pracy
i partycypację w zarządzaniu prywatnymi przedsiębiorstwami.
Rafał
Górski "Demokracja uczestnicząca w samorządzie lokalnym"
Pierwsza broszura z serii "anarchizm idee praktyka", dotyczy
teorii i praktyki demokracji bezpośredniej na przykładzie samorządu
Porto Alegre, zapatystowskich komun i wielu innych.
Będzie
tu mowa o skracaniu odległości. O tym, jak może przebiegać droga od
obywatela do decyzji o wymiarze społecznym; o różnicach między partycypacją,
a reprezentacją i o tym, jak demokracja pod wpływem różnych czynników
ułatwia lub hamuje nadużycia ze strony rządzących i różnych grup wpływu.
Przyjrzymy się zatem, które mechanizmy ustrojowe faworyzują wybrane
jednostki i grupy społeczne, marginalizując równocześnie inne. Weˇmiemy
pod uwagę konsekwencje tego, że liberalizm przeważa dziś nie tylko w
świecie ekonomii, ale też narzuca swe reguły na arenie politycznej oraz
na różnych polach aktywności społecznej. Warto przypomnieć, że pojęcia
liberalnej wolności kształtowały się w ścisłym związku z ideą własności
prywatnej. John Locke i inni klasyczni liberałowie uważali, że poszczególni
obywatele powinni mieć nierówne prawa do decydowania o władzy politycznej
w zależności od tego, czy są "niezależnymi" czy "zależnymi"
finansowo obywatelami. "Zależni", to jest nie posiadający
określonej własności, nie mogli mieć prawa do głosowania, czy też prawa
do posiadania reprezentacji przed władzami państwa. Z kolei John Stuart
Mill był za przyznaniem wykształconym i lepiej wykwalifikowanym podwójnego
prawa głosu w wyborach oraz za pozbawieniem owego prawa osób ubogich
(nie będących w stanie płacić podatków), a także niepiśmiennych. Z perspektywy
liberalizmu, prawo do głosowania było elitarnym zwyczajem, wyjątkowym
i ograniczonym limitem. Przez wiele dziesięcioleci prawa głosu pozbawieni
więc byli robotnicy zależni od pracodawców, kobiety od mężów i ojców,
czarni od białych, autochtoni od kolonizatorów. Polityczne systemy reprezentacji
ukształtowały się bazując właśnie na tym systemie. Zatem, mimo że z
czasem prawa wyborcze uzyskali wszyscy obywatele państwa, co przyjęli
również liberałowie tworząc koncepcję liberalnej demokracji, do dziś
prawidła zakodowane w parlamentach i rządach pozostały te same. Przy
urnie wyborczej wszyscy są równi, niemniej wpływ na działania przedstawicieli
daleki jest od równości. Utrzymała się dominacja "niezależnych"
nad "zależnymi", o których mówi się obecnie "niezaradni".
Mimo wszystko pojawiają się pierwsze zwiastuny nadchodzących zmian.
Co znamienne, nie wywodzą się one z gremiów państwowych, lecz od osób
zaangażowanych w demokrację na poziomie lokalnym. O nich właśnie będzie
mowa w niniejszym szkicu.
Jarosław
Urbański
GLOBALIZACJA A KONFLIKTY LOKALNE
Społeczności lokalne w Polsce doświadczają skutków globalizacji na co dzień, lae też starają sie temu procesowi stawić opór. Wybuchające konflikty nie mają tak gwałtownego przebiegu jak zajścia na ulicach Seatlle, Pragi czy Genui. Są one jednak bezpośrednim efektem procesów globalizacji: pojawienia się nowych technologii, koncentracji kapitału i jego swobodnego przepływu. W walce o swoje prawa i intersy mieszkańcy gmin zyskują świadomość, że właśnie stanęli bezradni wobec wielkiego kapitału i anonimowej władzy, której regionalne struktury są tylko posłusznym narzędziem w przekształcaniu lokalnych wspólnot w konsumpcyjno-rozrywkowy raj na Ziemi. Autor opracowania- Jarosław Urbański, socjolog, uczestnik ruchu ruchu Wolność i Pokój oraz współzałożyciel Federacji Anarchistycznej i Stowarzyszenia "Objector" - analizuje przebieg dziesiatków lokalnych protestów społecznych, jakie miały miejsce w ostatnich latach w związku z globalizacją gospodarki.
Całość
dochodu z wydania i sprzedaży jest przeznaczona na cele społeczne.
96 stron, format A5
cena 8 zł
|
|
